10 Augustus 2021
Leestijd: 5 min.
Delen

Het INAO (Nationaal instituut voor herkomst en kwaliteit) heeft afgelopen april zijn goedkeuring gegeven voor de opneming van zes nieuwe druivenrassen in het productdossier van de AOC Bordeaux en Bordeaux Supérieur, die van belang zijn voor de aanpassing. Ze kunnen voortaan experimenteel worden aangeplant door de wijnbouwers. Welke gevolgen heeft dit voor Bordeaux?

In de Gironde is de gemiddelde temperatuur in 30 jaar met 1,5°C gestegen. De gevolgen hiervan op de wijngaard zijn al zichtbaar: kortere cyclus van de wijnstok, overrijpe druiven, vroegere oogst… en wijnen met een hoger alcoholpercentage. “Ik ben twintig jaar geleden begonnen met wijn maken”, vertelt Xavier Grassies, keldermeester bij Château Morillon (Campugnan/Blaye). “We behaalden toen wijnen met 12,5%, we moesten soms zelfs chaptaliseren om het percentage te verhogen. Sinds een jaar of vijftien is hier een keer in gekomen: het komt nu maar zelden voor dat er een wijn geproduceerd wordt van minder dan 14,5%.”

Vanwege zijn vroegrijpheid is de Merlot (66% van de oppervlakken rode wijngaard in Bordeaux) het druivenras dat het meest getroffen wordt door de temperatuurstijging. Kan Bordeaux evenwichtige wijnen van hoge kwaliteit blijven maken in een steeds warmer klimaat? Over welke aanpassingsmethoden beschikken de wijnbouwers?

“De afgelopen dertig jaar streden wijnbouwers en oenologen tegen het klimaat om de rijpheid van de druiven te bevorderen”, aldus Alexandre Pons, onderzoeker in oenologie (ISVV-Universiteit van Bordeaux-Oeneo groep). “Tegenwoordig zien we een paradigmaverandering. Voortaan moeten we omgaan met de hogere temperatuur en het ontbreken van regen, en daarentegen  al het werk in de wijngaard en de wijnkelder op een andere manier aanpakken. Anders gezegd, we moeten alles veranderen om niets te veranderen…”

 

Nouveaux cépages Bordeaux

 

Een experimenteel perceel

Alles veranderen? De onderzoekers doen al meerdere jaren onderzoek naar de mogelijkheid van nieuwe druivenrassen, die vooral minder vroegtijdig zijn dan de Merlot.

Het perceel Vitadapt, aangeplant in 2009 op een onderzoeksperceel van het INRA Nouvelle-Aquitaine, in Villenave d’Ornon, met steun van de CIVB, bestaat uit Franse en buitenlandse druivenrassen (Vitis Vinifera). De onderzoekers bestuderen er het gedrag en de aanpassingsmogelijkheden van deze druivenrassen in veranderende klimaats- en milieuomstandigheden, om hun fysiologische antwoord op droogte te meten.

De zes druivenrassen (4 rode en 2 witte, zie kader hiernaast) die voortaan experimenteel* kunnen worden gebruikt in de AOC Bordeaux en Bordeaux Supérieur, zijn van dit perceel afkomstig. “Druivenrassen die te sterk getypeerd zijn en te ver van de archetypen van Bordeaux liggen, zijn niet in aanmerking genomen: geen druivenrassen uit de Elzas of uit het Middellandse Zeegebied. Evenmin worden er rassen opgenomen die symbool staan voor andere regio’s, zoals de Syrah, als symbool voor de Côtes du Rhône” aldus Laurent Charlier, verantwoordelijke voor research, innovatie en transfer bij de CIVB.

 

Reeds gestarte aanplantingen

Verschillende wijnbouwers zijn al gestart met het experimenteren met deze druivenrassen die voor de aanpassing van belang kunnen zijn. Het team van Château Roquefort, in Lugassan, heeft de keuze gemaakt geen Merlot meer aan te planten op een aantal are van het kalkplateau, maar in plaats daarvan Castets en Arinarnoa uit te proberen. “Wij gaan 4000 planten van elk ras aanplanten, ofwel 0,8 ha, om ze te testen in reële omstandigheden op ons terroir”, legt Camille Giai uit. “Wij zien op termijn hoe deze druivenrassen onze assemblages kunnen verrijken, waardoor wij ons aanbod voor de consument kunnen uitbreiden en tegelijk mogelijke antwoorden op de klimaatsverandering uitproberen”.

Dezelfde logica maar een ander druivenras in Château Morillon: “We moeten absoluut andere varianten gebruiken dan de Merlot”, zo pleit Xavier Grassies. “We hebben eind april 60 are beplant met Marselan, een druivenras dat we gekozen hebben vanwege zijn ronde, volle smaak en rijkdom, maar zonder de alcoholische kant.”

Nouveaux cépages Bordeaux

 

En de smaak van de toekomstige Bordeauxwijnen?

Hoe zit het met de invloed van deze nieuwe druivenrassen op de toekomstige assemblages en de smaak van de Bordeauxwijnen? Het is nog wat vroeg om deze vraag te beantwoorden, zelfs al weet Xavier Grassies nu al hoe hij zijn paar are met Marselan, een ras dat niets anders is dan een kruising tussen de Cabernet Sauvignon (traditioneel druivenras in Bordeaux) en de Grenache, gaat vinifiëren. “Mijn eerste oogst heeft plaats in 2023. Ik vinifieer de Marselan apart en laat hem apart rijpen, ik gebruik geen hout, waarschijnlijk amfora’s, om hem zo neutraal mogelijk te houden en zijn frisse kant in stand te houden.”

Voor de wijnstreek in zijn geheel blijven de vragen nog onbeantwoord. Er is niet minder dan tien jaar voor nodig om te observeren op welke manier deze nieuwe druivenrassen zich gedragen op het grondgebied van Bordeaux en om hun organoleptische profiel en hun rol in de assemblage beter af te bakenen. “Maar misschien dat over tien jaar de smaken van de consumenten ook veranderd zijn!”, onderstreept Laurent Charlier.

Onderzoeker Alexandre Pons wil de plaats van deze nieuwe druivenrassen in de toekomst van Bordeaux relativeren. “Het is bij lange na niet de enige manier om ons aan te passen aan de klimaatsverandering. We passen onze praktijken in de wijngaard en het plantaardig materiaal, zoals de onderstammen, nu al aan. Kijk ook naar de geschiedenis van Bordeaux: de Carménère, de Malbec en de Petit Verdot zijn historische rassen die enigszins in de vergetelheid zijn geraakt. Er is nooit sprake van geweest om alle druivenrassen uit Bordeaux radicaal te veranderen en evenmin om afstand te doen van wat het karakter van onze wijnen uitmaakt!”

*Deze rassen kunnen worden aangeplant binnen de grens van 5% van het bedrijfsoppervlak en mogen geassembleerd worden binnen de grens van 10% van de eindassemblage voor de desbetreffende kleur, zonder dat deze rassen genoemd worden op het etiket van de wijnen.

 

De 4 rode druivenrassen

Arinarnoa (herkomst INRA, 1956): gemaakt van de kruising tussen de Tannat en de Cabernet Sauvignon. Lage suikerproductie, goede aciditeit. Levert gestructureerde, kleur- en tanninerijke wijnen op, met complexe, lang aanhoudende aroma’s

Castets (herkomst Zuid-West Frankrijk): in de vergetelheid geraakt, historisch druivenras van Bordeaux. Nauwelijks gevoelig voor grijze rotting, oïdium en vooral meeldauw. Geschikt voor het maken van kleurrijke bewaarwijnen.

Marselan (herkomst INRA, 1961): kruising tussen de Cabernet sauvignon en de Grenache. Laattijdig druivenras, nauwelijks gevoelig voor grijze rotting, oïdium en mijten. Geschikt voor het maken van kleurrijke, typische wijnen van grote kwaliteit en geschikt om te ouderen.

Touriga Nacional (herkomst Portugal): zeer laattijdig druivenras, minder blootgesteld aan vorstrisico in het voorjaar. Geen bijzondere gevoeligheid voor schimmelziektes, behalve phomopsis. Levert wijnen van uitstekende kwaliteit, complex en aromatisch, gecorseerd en gestructureerd, kleurrijk en geschikt om te ouderen.

 

De 2 witte druivenrassen

Alvarinho (herkomst Iberisch Schiereiland): uitgesproken aromatische kwaliteiten als compensatie voor het verlies aan aroma ten gevolge van de klimaatsverandering. Nauwelijks gevoelig voor grijze rotting. Middelmatig suikerpotentieel, geschikt voor het maken van fijne, aromatische wijnen met een goede aciditeit.

Liliorila (herkomst INRA, 1957): net als Alvarinho, uitgesproken aromatische kwaliteiten. Levert aromatische, krachtige wijnen met fraai bouquet op.

 

(bron: syndicat AOC Bordeaux et Bordeaux Supérieur)

Laatste artikelen

X

Weet je zeker dat je je cursus wilt annuleren?

Ja

Nee

X

Are you sure you want to cancel your session?

Ja

Nee

X

Weet u zeker dat u uw cursus wilt beëindigen?

Yes

No